Śmieci w galerii, czyli jak zamknęliśmy obieg w Bielsku-Białej

Jeżeli ktoś jeszcze parę lat temu powiedziałby mi, że w środku Bielska-Białej zrobimy wystawę, na którą ludzie będą przychodzić oglądać rzeczy zrobione z tego, co większość wyrzuca do kontenera... pewnie bym przytaknął, bo w upcykling wierzę od dawna. Ale że wykręcimy takie liczby i taką frekwencję? Tego się nie spodziewałem.

Wystawa Upcyklingu i Trash Artu oficjalnie dobiegła końca. Przez 15 dni przez nasze strefy przewinęło się ponad 250 osób. I to nie przypadkowych przechodniów, ale zróżnicowana ekipa: od dzieciaków ze szkół i świetlic środowiskowych, przez młodzież z MOS, dorosłych z CIS, aż po seniorów, pasjonatów designu, lokalne media i urzędników z Wydziału Gospodarki Odpadami.

Dlaczego o tym piszę z taką ekscytacją? Bo to dowód na to, że ekologia i GOZ (Gospodarka Obiegu Zamkniętego) przestają być nudnymi hasłami z unijnych broszur, a stają się czymś, co realnie kręci ludzi.

5 przestrzeni, czyli 80 dowodów na to, że odpad to brak wyobraźni

Nie chcieliśmy zrobić nudnej ekspozycji. Chodziło o pokazanie pełnego spektrum – od amatorskiej zajawki po profesjonalny design. Podzieliliśmy przestrzeń na 5 stref, w których wjechało łącznie 80 unikalnych prac:

• [01] Strefa Młodych: Prace konkursowe ze świetlic młodzieżowych. Rozdaliśmy tam 3 pakiety nagród i powiem Wam jedno – kreatywność tych dzieciaków momentami zrzuchała z butów.
• [02] Strefa Organizacji: Pokaz rzemiosła i tego, co nasi podopieczni potrafią wyczarować ze starych materiałów.
• [03] Strefa DPS: Niezwykle klimatyczne mozaiki wykonane podczas terapii zajęciowej w Domu Pomocy Społecznej.
• [04] Strefa Light/Design: Kolekcja lamp i dekoracji od Fundacji FREE. Klasa światowa, totalny pokaz tego, jak z odpadu zrobić produkt premium.
• [05] Strefa Społeczna: Meble upcyklingowe, które na co dzień służą w naszej kawiarence przy Społecznym Warsztacie. Sto procent użyteczności.

Edukacja bez nudy

Sama wystawa to jedno, ale dla mnie kluczowy był aspekt edukacyjny. Zanim w ogóle otworzyliśmy drzwi dla szerokiej publiki, zrobiliśmy mocny rajd po Bielsku. W okresie od kwietnia do końca lipca zaliczyliśmy 10 prelekcji w 10 świetlicach środowiskowych. Efekt? 120 dzieciaków dostało solidną, podaną wprost pigułkę wiedzy o tym, po co w ogóle segregujemy śmieci i jak konsumować odpowiedzialnie.

W trakcie samej wystawy dorzuciliśmy do pieca kolejne 15 wykładów. Rozmawialiśmy bez owijania w bawełnę – o realnych zagrożeniach dla klimatu, o tonącej w plastiku planecie i o tym, że nasze codzienne wybory w sklepie mają bezpośrednie przełożenie na to, ile energii i surowców marnujemy. Co ważne – dla tych, którzy nie mogli być z nami na żywo, przygotowaliśmy 2 krótkie filmy edukacyjne i zaliczyliśmy 3 audycje w mediach, więc temat idzie w świat dalej.

Co z tego zostaje na dłużej?

Długofalowy efekt ekologiczny – to jest to, na czym zależy mi najbardziej. Kiedy widzisz młodego chłopaka, który patrzy na stary mebel czy lampę zrobioną z rury i mówi: „Kurczę, sam bym coś takiego zrobił w domu”, to wiesz, że ten projekt wygrał. Ci ludzie nie wyjdą stąd z przeświadczeniem, że ekologia to tylko zakazy. Wyjdą z poczuciem sprawczości.

Na koniec chwila prywaty i wielkie „dzięki”. Całe to zamieszanie i realizacja zadania pt. „Wystawa Upcyklingu i Trash Artu” nie miałyby miejsca, gdyby nie wsparcie finansowe z Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach. Dzięki za zaufanie i za to, że pomagacie nam zmieniać świadomość lokalnej społeczności.

Dzięki też dla każdego z Was, kto wpadł, przybił piątkę, skomentował albo po prostu pomyślał chwilę nad tym, co robimy.

Obieg zamknięty działa wtedy, kiedy zamykamy go razem. Do zobaczenia przy kolejnych projektach!

Siemanko,
Marcin Kogut

Zadanie pod nazwą „Wystawa Upcyklingu i Trash Artu” zostało dofinansowane ze środków Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach.